سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
152
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
ترجمه مصنّف گويد : و از همين صنعت محسوب مىشود قسم ديگر مانند : و ما تنقم منّا الّا ان آمنّا بآيات ربّنا . و استدراك در اين باب بمنزله استثناء مىباشد مانند آنچه در قول شاعر آمده : هو البدر الّا انّه البحر زاخرا * سوى انّه الضّرغام لكنّه الوبل قسم ديگر براى تأكيد مدح شبيه به ذم شارح گويد : و از همين صنعت تأكيد مدح شبيه به ذمّ محسوب مىشود قسم ديگر و آن اينستكه : مستثنائى ذكر كنند كه در آن معناى مدح بوده و در عين حال معمول است براى فعليكه در آن معناى ذم مىباشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده : و ما تنقم منّا الّا ان آمنّا بآيات ربّنا ( انتقام نمىگيريد از ما مگر بخاطر آنكه بآيات پروردگارمان ايمان آوردهايم ) . عبارت [ و ما تنقم منا ] يعنى : و ما تعيب منا . . . باينمعنا كه از ما عيب نمىگيرى مگر بخاطر اصل مناقب و مفاخر كه آن ايمان باشد . اينكه در تفسير [ و ما تنقم ] گفتيم : ما تعيب بخاطر آن استكه اهل لغت گفتهاند : نقم منه و انتقم هردو به معناى عابه و كرهه ( عيب گرفت از او و